Prezes UEFA – kto nim jest i jak wpływa na europejską piłkę?

Prezesem UEFA od 14 września 2016 roku jest Aleksander Čeferin, słoweński prawnik i działacz piłkarski. Zastąpił Michela Platiniego po wyborze podczas nadzwyczajnego kongresu federacji w Atenach. UEFA zrzesza 55 krajowych związków i organizuje między innymi mistrzostwa Europy oraz europejskie rozgrywki klubowe.

Čeferin ukończył prawo na Uniwersytecie Lublańskim, a następnie pracował w rodzinnej kancelarii, gdzie zajmował się głównie prawem karnym. Reprezentował między innymi sportowców i kluby. W 2005 roku dołączył do zarządu futsalowego KMN Svea Lesna Litija, później działał w NK Olimpija Ljubljana, a w 2011 roku został prezesem Słoweńskiego Związku Piłki Nożnej.

42 głosy i trzy kadencje na czele europejskiego futbolu

Pięć lat po objęciu krajowego związku Čeferin wystartował w wyborach na prezesa UEFA. We wrześniu 2016 roku zdobył 42 głosy, a jego rywal, Michael van Praag, uzyskał 13. Čeferin wygrał ponownie w 2019 roku, zaś w 2026 roku rozpoczął kolejną kadencję bez kontrkandydata. Statut UEFA pozwala pełnić tę funkcję przez najwyżej trzy czteroletnie kadencje.

Jako prezes Čeferin uczestniczy w decyzjach dotyczących najważniejszych turniejów i relacji UEFA z FIFA. W ostatnich latach europejska federacja sprzeciwiała się między innymi planom przeniesienia części komercyjnej działalności FIFA do prywatnego podmiotu. Wskazywała przy tym na brak odpowiednich konsultacji i możliwe naruszenia prawa konkurencji. Rola prezesa obejmuje także negocjacje i spory o przyszłość światowego futbolu.

Przywództwo w europejskim futbolu wymaga łączenia sportowych ambicji z odpowiedzialnością za rozwój całej dyscypliny. Decyzje podejmowane przez UEFA wpływają na kluby, zawodników i kibiców w całej Europie.

Jakie kompetencje ma prezes UEFA w europejskim futbolu?

Prezes UEFA kieruje federacją zrzeszającą 55 krajowych związków i reprezentuje ją wobec FIFA, Unii Europejskiej oraz organizacji sportowych. Prowadzi prace Komitetu Wykonawczego, wdraża decyzje kongresu i nadzoruje administrację. Nie może jednak samodzielnie zmieniać przepisów ani rozstrzygać każdej sprawy — ograniczają go statut, uchwały organów UEFA i ustalone procedury.

Prezes współtworzy strategiczny kierunek europejskiego futbolu, obejmujący rozgrywki klubowe i reprezentacyjne, finanse, bezpieczeństwo meczów oraz szkolenie młodzieży. UEFA organizuje między innymi mistrzostwa Europy i Ligę Mistrzów, a jej decyzje wpływają na federacje, kluby, zawodników i kibiców. Jeśli lubisz tę tematykę, sprawdź, jak rozumieć powołania i decyzje selekcjonera. Prezes negocjuje z partnerami i reprezentuje interesy europejskiej piłki, lecz kluczowe uchwały wymagają poparcia właściwych gremiów.

Do najważniejszych obowiązków i obszarów działania prezesa UEFA należą:

• reprezentowanie UEFA wobec FIFA, Unii Europejskiej i organizacji sportowych,
• prowadzenie prac Komitetu Wykonawczego i wdrażanie decyzji kongresu,
• współtworzenie strategicznego kierunku europejskiego futbolu,
• negocjowanie z partnerami i obrona interesów europejskich związków.

Spór o pieniądze FIFA postawił mundial pod znakiem bojkotu

Wpływ prezesa widać także w relacjach z FIFA. Gdy federacje spierają się o zarządzanie turniejami lub prawa komercyjne, UEFA może uzgodnić wspólne stanowisko, domagać się konsultacji, a także rozważyć skargę regulacyjną, arbitraż lub kroki prawne. W jednym z takich sporów sprzeciwiła się przekazaniu prywatnym inwestorom 20 proc. udziału w działalności komercyjnej FIFA i zapowiedziała możliwość bojkotu mundialu, jeśli plan wejdzie w życie.

Prezes nie jest „właścicielem” europejskiego futbolu. Może negocjować, przedstawiać wspólne stanowisko i koordynować reakcję, ale decyzje podejmują organy UEFA oraz związki członkowskie. Jego wpływ wynika więc z mandatu federacji, którą reprezentuje: łączy przywództwo i dyplomację z obroną interesów europejskich związków.

UEFA a FIFA: spór o wpływy i prawa komercyjne

Spór UEFA z FIFA dotyczy kalendarza rozgrywek oraz kontroli nad prawami komercyjnymi i zyskami z największych turniejów. Napięcie wzrosło, gdy Gianni Infantino zaproponował, by prywatny podmiot przejął część działalności komercyjnej FIFA i organizował turniej. W przedsięwzięciu miała uczestniczyć firma Thrive Capital Jareda Kushnera, a inwestorzy mogliby objąć 20-procentowy udział.

UEFA zarzuciła pomysłodawcom brak konsultacji z federacjami członkowskimi i uznała, że projekt oznaczałby częściową prywatyzację działalności komercyjnej turnieju. W odpowiedzi europejskie federacje jednomyślnie poparły bojkot mistrzostw świata, jeśli FIFA przyjmie plan, który ostatecznie odłożono. UEFA rozważa także pozew, arbitraż lub skargi regulacyjne przeciwko Infantino. W piśmie do niego, Kushnera i pozostałych zaangażowanych osób zażądała zabezpieczenia wszystkich istotnych materiałów.

Komisja Europejska bada spór o podział zysków w futbolu

Do konfliktu dołączyła Komisja Europejska. Komisarz ds. sportu Glenn Micallef ocenił, że propozycja budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia prawa konkurencji, dlatego Komisja ją zbada. UEFA podkreśla, że federacje współtworzą rynek futbolowy, więc powinny uczestniczyć w przejrzystych decyzjach dotyczących praw, przychodów i zarządzania.

FIFA zarządza globalnymi rozgrywkami i sprzedaje prawa transmisyjne oraz sponsorskie, natomiast UEFA kontroluje najważniejsze europejskie turnieje, w tym Ligę Mistrzów. Obie organizacje czerpią więc zyski z własnych źródeł, choć ich interesy często się przecinają. Spór o prywatny kapitał ujawnił, że stawką są nie tylko pieniądze, lecz także wpływ na przyszły model futbolu i zasady podziału zysków. A skoro o tym mowa, porównaj futbolowe modele Szwajcarii i Portugalii.

Jak decyzje szefa UEFA mogą zmieniać przyszłość europejskich rozgrywek?

Szef UEFA wpływa na europejski futbol, wybierając gospodarzy turniejów i zmieniając format rozgrywek, kalendarz czy podział przychodów. Każda taka decyzja może zmienić liczbę meczów, szanse mniejszych klubów oraz dochody federacji na wiele sezonów. Dlatego kluby, ligi i krajowe związki chcą wiedzieć, kto zyska na reformie, a kto poniesie jej koszty.

Spór UEFA z FIFA o przekazanie części praw komercyjnych i organizacji turniejów prywatnej spółce pokazuje, jak wysoką stawkę ma zarządzanie futbolem. W projekcie rozważano udział Thrive Capital, funduszu Jareda Kushnera, który mógł objąć 20 proc. przedsięwzięcia. UEFA sprzeciwiła się planowi, ponieważ federacje członkowskie nie uczestniczyły odpowiednio w konsultacjach, a projekt oznaczałby prywatyzację części piłkarskiego biznesu. Po odłożeniu projektu UEFA zagroziła podjęciem kroków prawnych, arbitrażu lub złożeniem skarg regulacyjnych.

Wspólny sprzeciw może ochronić futbol przed ryzykownymi zmianami

Wspólne działanie UEFA i federacji może powstrzymać rozwiązania uznane za ryzykowne dla europejskich rozgrywek. Jednogłośne poparcie bojkotu mistrzostw świata w razie przyjęcia projektu miało podkreślić siłę tego stanowiska. Ponadto UEFA wezwała zaangażowane osoby do zachowania dokumentów na potrzeby ewentualnego postępowania prawnego, a unijny komisarz do spraw sportu Glenn Micallef zapowiedział zbadanie wątpliwości dotyczących prawa konkurencji.

Spór pokazuje, jakie kwestie mogą mieć znaczenie dla przyszłości europejskiego futbolu:

• udział federacji członkowskich w konsultacjach i podejmowaniu decyzji,
• kontrola nad prawami komercyjnymi i organizacją turniejów,
• podział przychodów między uczestników rozgrywek,
• zgodność planowanych zmian z prawem konkurencji.

Władze UEFA kształtują futbol na boisku i poza nim: wpływają na częstotliwość meczów, podział przychodów oraz kontrolę nad prawami do transmisji i marketingu. Jasne zasady oraz konsultacje pomagają ograniczać konflikty i chronić zaufanie kibiców. Nawet pozornie niewielka zmiana w regulaminie może z czasem wpłynąć na cały sezon i układ sił między klubami.

Źródła:

1. https://wiadomosci.onet.pl/swiat/klopoty-szefa-fifa-uefa-grozi-podjeciem-krokow-prawnych/bb2rwx0