Dogrywka rozstrzyga mecz, gdy po 90 minutach drużyny remisują, a przepisy wymagają wyłonienia zwycięzcy. A tutaj coś dla zainteresowanych tą tematyką: sprawdź skuteczne sposoby pompowania piłki bez igły. Rozgrywa się ją najczęściej w fazie pucharowej turniejów, finałach, barażach oraz rewanżach, gdy łączny wynik dwumeczu nie wskazuje drużyny, która awansuje. W lidze remis zwykle pozostaje pełnoprawnym wynikiem, dlatego zespoły nie grają dodatkowych minut. Dogrywka stanowi dalszy ciąg tego samego spotkania: wcześniejsze gole, kartki i zmiany nadal mają znaczenie.
- Dogrywkę rozgrywa się po 90 minutach, gdy regulamin rozgrywek wymaga wyłonienia zwycięzcy, a wynik jest remisowy. W meczach ligowych i wielu fazach grupowych remis zwykle pozostaje wynikiem końcowym.
- Standardowo dogrywka trwa 30 minut: dwie 15-minutowe części z krótką przerwą między nimi. Sędzia może doliczyć czas stracony, dlatego spotkanie może potrwać dłużej niż 120 minut łącznie.
- W dwumeczu dogrywka może być potrzebna, jeśli po rewanżu łączny wynik obu spotkań jest równy. W europejskich rozgrywkach UEFA gole na wyjeździe nie są już dodatkowym kryterium — zasada ta została zniesiona w 2021 roku.
- Podczas dogrywki obowiązują zwykłe przepisy gry, a wcześniejsze gole i kartki nadal mają znaczenie. Dodatkowe zmiany mogą być dozwolone zależnie od regulaminu rozgrywek.
- Jeśli po dogrywce nadal jest remis, zwycięzcę lub drużynę awansującą zwykle wyłania konkurs rzutów karnych. Zespoły wykonują najpierw po pięć strzałów, a przy dalszym remisie kontynuują serię po jednym rzucie.
- Złoty i srebrny gol to dawne zasady, które dziś nie obowiązują. Obecnie dogrywkę rozgrywa się do końca obu części, niezależnie od tego, kiedy padnie bramka.
Dogrywka daje drużynom dodatkowe 30 minut na rozstrzygnięcie spotkania. Jeśli żadna nie uzyska przewagi, o wyniku decyduje konkurs rzutów karnych.
Standardowa dogrywka trwa 30 minut. Zespoły rozgrywają dwie 15-minutowe części, między którymi następuje krótka przerwa i zmiana stron. Sędzia może doliczyć czas stracony na przykład z powodu urazów, zmian lub innych zdarzeń, więc spotkanie może potrwać dłużej niż 120 minut. W dogrywce nadal obowiązują zwykłe przepisy, między innymi dotyczące fauli, spalonych i kartek. Jeśli po dodatkowych minutach utrzymuje się remis, o zwycięstwie lub awansie rozstrzygają rzuty karne.
Remis po 30 minutach? O wszystkim zdecydują rzuty karne
W dwumeczu dogrywka może być potrzebna nawet wtedy, gdy każda drużyna wygrała jedno spotkanie. Liczy się łączny wynik obu meczów: jeśli po rewanżu bilans bramek pozostaje równy, zespoły rozgrywają dodatkowe 30 minut. W europejskich pucharach nie obowiązuje już zasada goli na wyjeździe — UEFA zniosła ją w 2021 roku. Dlatego przy remisie po dogrywce drużyny nie porównują liczby bramek zdobytych na stadionie rywala, lecz przystępują do rzutów karnych.
Dawniej gola zdobytego w dogrywce mogła od razu zakończyć zasada złotej bramki. Stosowano ją między innymi podczas EURO 1996 i EURO 2000 oraz mistrzostw świata w 1998 i 2002 roku. Później eksperymentowano także ze srebrnym golem: mecz kończył się, jeśli jedna drużyna prowadziła po pierwszej części dogrywki. Obecnie nie stosuje się żadnej z tych reguł. Zespoły rozgrywają pełne 2 × 15 minut, a jeśli wynik nadal jest nierozstrzygnięty, wykonują rzuty karne.
| Temat | Zasada lub etap | Czas / liczby | Szczegóły |
|---|---|---|---|
| Kiedy rozgrywa się dogrywkę? | Nierozstrzygnięty mecz lub dwumecz | Po 90 minutach regulaminowego czasu | Dogrywka jest stosowana w rozgrywkach, których regulamin wymaga wyłonienia zwycięzcy. W lidze remis zwykle pozostaje wynikiem końcowym. |
| Czas dogrywki | Dwie części | 2 × 15 minut = 30 minut | To standardowy czas gry, bez uwzględnienia przerw i czasu doliczonego przez sędziego. |
| Pierwsza część | Pierwsza połowa dogrywki | 15 minut | W zapisie czasu meczu obejmuje minuty 91–105. Sędzia może doliczyć czas stracony podczas tej części. |
| Przerwa | Między częściami dogrywki | Krótka przerwa | Po niej drużyny rozgrywają drugą część; strony boiska są zmieniane zgodnie z przepisami i organizacją meczu. |
| Druga część | Druga połowa dogrywki | 15 minut | W zapisie czasu meczu obejmuje minuty 106–120. Także tutaj sędzia może doliczyć czas za przerwy w grze. |
| Łączny czas gry | 90 minut regulaminowego czasu i 30 minut dogrywki | 120 minut | To suma nominalnego czasu gry; rzeczywisty czas meczu może być dłuższy z powodu doliczonego czasu, przerw i innych zdarzeń. |
| Czas doliczony | Możliwy w obu częściach | Bez stałego limitu minut | Sędzia uwzględnia m.in. przerwy związane z kontuzjami, zmianami, sprawdzaniem VAR i opóźnianiem wznowień. Doliczony czas nie zmienia nominalnych 2 × 15 minut. |
| Wynik po dogrywce | Jedna drużyna prowadzi po zakończeniu gry | Po 120 minutach lub po czasie doliczonym | Prowadzący zespół wygrywa mecz lub awansuje, zgodnie z formatem rozgrywek. Bramki zdobyte w dogrywce są częścią wyniku spotkania. |
| Bezbramkowa dogrywka | Po dogrywce wynik nadal jest remisowy | Po 30 minutach dogrywki i czasie doliczonym | Jeśli regulamin musi wyłonić zwycięzcę, zwykle następuje seria rzutów karnych. Rzuty karne nie są częścią dogrywki ani czasu gry. |
| Remis po dogrywce | Obie drużyny mają tyle samo bramek | Seria rzutów karnych | W standardowej serii każda drużyna wykonuje po 5 rzutów naprzemiennie. Jeśli po nich wynik jest równy, drużyny wykonują po jednym rzucie, aż jedna zdobędzie przewagę przy tej samej liczbie prób. |
| Zasady gry | Przepisy obowiązujące podczas meczu | Bez zmiany podstawowych reguł | Faule, spalone, rzuty wolne i kartki podlegają tym samym przepisom co w regulaminowym czasie. Żółte kartki otrzymane wcześniej nie znikają wraz z rozpoczęciem dogrywki. |
| Zmiany zawodników | Dodatkowa zmiana w dogrywce | Możliwa, zależnie od przepisów rozgrywek | Liczbę zmian i warunki ich wykorzystania określają przepisy właściwe dla danych rozgrywek; nie należy zakładać, że dodatkowa zmiana obowiązuje w każdym turnieju. |
| Złoty gol | Pierwsza bramka kończyła dogrywkę | Od momentu zdobycia gola | W dawnym systemie zespół, który strzelił jako pierwszy, natychmiast wygrywał. Nie rozgrywano pozostałego czasu dogrywki. Zasada została zniesiona w 2004 roku. |
| Srebrny gol | Bramka w pierwszej części dogrywki | Gra trwała do końca 15-minutowej części | Jeśli jedna drużyna prowadziła po pierwszej części, mecz kończył się po jej upływie. Jeśli wynik nadal był remisowy, rozgrywano drugą część. Zasada została zniesiona w 2004 roku. |
| Dawne zasady a obecna dogrywka | Pełne 2 × 15 minut | Do końca obu części | Obecnie gol nie kończy dogrywki natychmiast: gra toczy się dalej do końca wyznaczonego czasu, a przy remisie o rozstrzygnięciu decyduje zwykle konkurs rzutów karnych. |
| Bramki wyjazdowe | Zasada w europejskich rozgrywkach UEFA | Zniesiona od sezonu 2021/22 | W dwumeczach bramki zdobyte na wyjeździe nie są już liczone podwójnie. Jeśli łączny wynik jest równy, rozstrzygnięcie może wymagać dogrywki, a następnie rzutów karnych. |
Ile trwa dogrywka i jak jest podzielona?
W piłce nożnej dogrywka trwa standardowo 30 minut. Rozgrywa się ją w meczu pucharowym, gdy trzeba wyłonić zwycięzcę, a po regulaminowym czasie gry utrzymuje się remis. Nie stosuje się jej w typowych meczach ligowych ani w fazie grupowej, gdzie drużyny mogą podzielić się punktami.
Dodatkowy czas obejmuje dwie połowy po 15 minut. W przerwie drużyny zmieniają strony, a sędzia dolicza czas stracony na przykład przez urazy, zmiany i inne przerwy, więc spotkanie może potrwać dłużej. Jeśli po obu połowach wynik nadal jest remisowy, drużyny zwykle rozstrzygają mecz w serii rzutów karnych.
Najważniejsze informacje o dogrywce:
- trwa standardowo 30 minut, czyli dwie połowy po 15 minut;
- może być rozgrywana w meczach pucharowych oraz po rewanżowym meczu dwumeczu, gdy łączny wynik jest równy;
- jeśli po dogrywce utrzymuje się remis, zwycięzcę zwykle wyłania seria rzutów karnych;
- w europejskich pucharach gole strzelone na wyjeździe nie dają już dodatkowej przewagi.
Remis w dwumeczu? O awansie przesądzą dodatkowy czas i karne
Do dogrywki może dojść także po rewanżowym meczu dwumeczu, jeśli łączny wynik obu spotkań jest równy. W europejskich pucharach gole strzelone na wyjeździe nie dają już dodatkowej przewagi. Podczas dogrywki obowiązują te same zasady co wcześniej, choć regulamin turnieju może zezwalać na dodatkową zmianę zawodnika.
Dawniej stosowano złotego gola, który natychmiast kończył mecz po pierwszej bramce w dogrywce, oraz srebrnego gola, po którym spotkanie mogło zakończyć się po połowie, jeśli rywal nie wyrównał. Obecnie te zasady już nie obowiązują: drużyny rozgrywają pełne 2 × 15 minut, a jeśli nadal remisują, o awansie decyduje seria rzutów karnych.
Ciekawostka: W dogrywce sędzia może doliczyć czas do każdej z 15-minutowych części, dlatego dodatkowe 30 minut nie zawsze oznacza, że mecz zakończy się dokładnie po pół godzinie.
Co dzieje się po bezbramkowej dogrywce?
Jeśli po dogrywce wynik nadal jest bezbramkowy, o awansie lub zwycięstwie może rozstrzygnąć seria rzutów karnych. Poniżej wyjaśniamy, jak przebiega konkurs i co decyduje o jego wyniku.
- Najpierw sprawdź, czy regulamin przewiduje rzuty karne. Standardowa dogrywka składa się z dwóch 15-minutowych części, a sędzia może doliczyć czas stracony podczas przerw. Jeśli po jej zakończeniu wynik pozostaje nierozstrzygnięty, rozgrywki wymagające wyłonienia zwycięzcy przewidują konkurs rzutów karnych. Natomiast w lidze lub fazie grupowej, gdzie remis jest dopuszczalny, dogrywka i karne zwykle nie są potrzebne.
- Następnie przygotuj drużynę do konkursu. Sędzia wybiera bramkę, a kapitanowie biorą udział w losowaniu. Na boisku zostają uprawnieni zawodnicy; jeśli jedna drużyna ma ich więcej, zespoły wyrównują liczebność zgodnie z przepisami. Trener wskazuje wykonawców spośród uprawnionych piłkarzy.
- Potem każda drużyna wykonuje po pięć strzałów. Zawodnicy strzelają na zmianę, a każdy z nich musi oddać rzut, zanim którykolwiek z uprawnionych piłkarzy podejdzie ponownie. Konkurs kończy się wcześniej, gdy jedna drużyna zdobywa przewagę, której rywal nie może już odrobić pozostałymi próbami.
- Jeśli po pięciu rzutach utrzymuje się remis, drużyny oddają po jednym strzale na zmianę. Kontynuują, aż po równej liczbie prób jedna z nich zdobędzie więcej bramek. Także w tej części zawodnicy wykonują rzuty w ustalonej kolejności, zanim ktokolwiek podejdzie ponownie.
- Na koniec pamiętaj, że liczą się wyłącznie gole z gry. Bramki zdobyte w konkursie wskazują zwycięzcę lub drużynę awansującą, ale nie zmieniają wyniku meczu w standardowym zapisie. Konkursu nie należy mylić z rzutem karnym podyktowanym podczas gry — to odrębne sytuacje.
Jakie zasady złotego i srebrnego gola obowiązywały dawniej?
Dawniej złoty gol oznaczał prawdziwą nagłą śmierć: gdy podczas dogrywki jedna z drużyn trafiała do bramki, mecz kończył się natychmiast. Nie trzeba było czekać na koniec dodatkowego czasu, który standardowo obejmował dwie 15-minutowe części — spotkanie mogło więc rozstrzygnąć się już w 91. minucie. Zasada miała szybko wyłaniać zwycięzcę w fazie pucharowej, jednak często skłaniała zespoły do ostrożnej gry, bo jeden błąd mógł od razu oznaczać odpadnięcie.
Złoty gol zadebiutował na międzynarodowej arenie w 1993 roku, podczas mistrzostw świata juniorów. Później stosowano go między innymi na Euro 1996, mundialu 1998, Euro 2000 i mundialu 2002. Jeśli w pierwszej części dogrywki nikt nie zdobył bramki, gra toczyła się dalej; gdy jednak padł gol, arbiter kończył mecz, a strzelająca drużyna wygrywała. Przepis wzbudzał emocje, lecz nie wszystkim odpowiadał, ponieważ przegrywający nie dostawał szansy na odpowiedź.
Gol mógł dać rywalom czas na odpowiedź
Srebrny gol łagodził tę regułę: trafienie w dogrywce nie kończyło spotkania od razu. Przegrywający zespół mógł jeszcze wyrównać przed końcem trwającej części. Jeśli po pierwszych 15 minutach jedna drużyna prowadziła, a rywal nie odrobił straty, mecz się kończył i drugiej części już nie rozgrywano. Gdy po niej nadal utrzymywał się remis, o zwycięstwie decydowały rzuty karne.
Ostatecznie porzucono oba przepisy. Dziś drużyny rozgrywają pełną, 30-minutową dogrywkę — dwie części po 15 minut — niezależnie od tego, kiedy padnie bramka. Jeśli po 120 minutach wynik pozostaje nierozstrzygnięty, zespoły przechodzą do serii rzutów karnych. Skoro już tu wpadłeś to sprawdź, co oznacza sparing i jak odczytywać wynik. Złoty gol zapewniał błyskawiczne, efektowne zakończenie, a srebrny łączył emocje z szansą na odpowiedź. Pamiętam je jako ciekawe, choć dość bezlitosne piłkarskie eksperymenty.
Ciekawostka: w finale Euro 2000 Francja pokonała Włochy dzięki złotemu golowi Davida Trezegueta w 103. minucie — jego trafienie natychmiast zakończyło dogrywkę i dało Francuzom mistrzostwo Europy.
Źródła:
- https://soccerskills.pl/pl/aktualnosc/ile-trwa-dogrywka-w-pilce-noznej-zasady-polish-soccer-skills
- https://pehasports.com/dogrywka-w-pilce-noznej/
- https://www.eska.pl/news/ile-trwa-dogrywka-w-pilce-noznej-aa-gnEY-SVhj-nHzF.html
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Dogrywka
- https://www.sts.pl/blog/dogrywka/
- https://www.judgemate.com/pl/guides/how-football-scoring-works
