Historia Mundialu – reprezentacje, które na zawsze zmieniły futbol

Historia Mundialu – reprezentacje, które na zawsze zmieniły futbol

Spis treści

  1. Porównanie drużyn na mistrzostwach świata
  2. Brazylia – canarinhos na szczycie świata
  3. Niemcy – solidność i efektywność
  4. Włochy – mistrzowie taktyki
  5. Argentyna – pasja i talent
  6. Urugwaj – pionierzy futbolu
  7. Francja – nowoczesna potęga
  8. Hiszpania – złota era
  9. Anglia – narodziny futbolu
  10. Holandia – pomarańczowa maszyna
  11. Kolumbia – tragiczna historia andrésa escobara

Od czasu pierwszej edycji Mistrzostw Świata w 1930 roku w Urugwaju, futbol przeszedł znaczną ewolucję. Co cztery lata na światowej scenie sportowej zacięcie rywalizuje się o tytuł mistrza. Dzięki temu odkrywamy rewelacyjne drużyny, które na zawsze zapisały się w historii tego sportu. Zasługują na to zarówno legendarni Brazylijczycy, którzy zdobyli złoty puchar pięć razy, jak i Niemcy, triumfujący na mundialu czterokrotnie. Każda reprezentacja wnosiła coś wyjątkowego, wprowadzając nowe style gry i strategie, a także tworząc niezapomniane chwile w pamięci kibiców.

Dla niecierpliwych:
  • Mistrzostwa Świata w piłce nożnej, rozpoczęte w 1930 roku, zainspirowały wiele drużyn do rywalizacji o prestiżowy tytuł.
  • Brazylia, z pięcioma tytułami mistrza, wprowadziła styl "joga bonita" i pozostaje symbolem futbolu.
  • Niemcy zdobyli cztery tytuły, słynąc z solidności, efektywności i innowacyjnych metod treningowych.
  • Włochy, mistrzowie taktyki, zdobyli cztery tytuły, wprowadzając defensywne strategie, takie jak "Catenaccio".
  • Argentyna, z Diego Maradoną i Leo Messim, zdobyła tytuły w 1978, 1986 i 2022 roku, celebrując pasję do futbolu.
  • Urugwaj, pionierzy futbolu, zorganizowali pierwszy Mundial i zdobyli pierwsze mistrzostwo świata w 1930 roku.
  • Francja, nowoczesna potęga, zdobyła złote medale w 1998 i 2018 roku, z Kylianem Mbappé na czołowej pozycji.
  • Hiszpania zrewolucjonizowała futbol poprzez styl "tiki-taka", zdobywając złoto w 2010 roku.
  • Anglia, jako kolebka futbolu, zdobyła tytuł mistrza świata w 1966 roku, formując zasady gry.
  • Holandia, wprowadzając koncepcję "total football", zdobyła cztery finały Mistrzostw Świata, stając się innowacyjnym symbolem tej dyscypliny.
  • Kiedy Kolumbia przeszła przez tragedię Andrésa Escobara, ukazała brutalność presji sportowej i jej konsekwencje.

Mistrzostwa Świata to nie tylko piłka nożna, ale również historia pasji, determinacji i dążenia do perfekcji. Wyjątkowe drużyny, takie jak Argentyna z Maradoną czy Włochy z ich defensywną siłą, wprowadzały rewolucję w postrzeganiu tej gry. Od 1930 roku, w 21 edycjach mundialu, państwa nie tylko zdobywały medale, ale także łączyły narody i inspirowały miliony ludzi na całym świecie. Zobaczmy więc, jakie niezapomniane ekipy zmieniły oblicze futbolu i na stałe wpisały się w historię mundialu.

Porównanie drużyn na mistrzostwach świata

Drużyna Tytuły mistrza świata Rok(y) zdobycia tytułu Specjalna cecha Ocena
Brazylia 5 1958, 1962, 1970, 1994, 2002 Joga bonita i styl gry 9.5
Niemcy 4 1954, 1974, 1990, 2014 Solidność i efektywność 9.0
Włochy 4 1934, 1938, 1982, 2006 Mistrzowie taktyki 8.8
Argentyna 3 1978, 1986, 2022 Pasja i talent, Maradona 8.7
Urugwaj 2 1930, 1950 Pionierzy futbolu 8.3
Francja 2 1998, 2018 Nowoczesna potęga 8.6
Hiszpania 1 2010 Złota era, tiki-taka 8.4
Anglia 1 1966 Narodziny futbolu 8.1
Holandia 0 - Pomarańczowa maszyna, total football 8.9
Kolumbia 0 - Tragiczna historia Escobara 8.2

Brazylia – canarinhos na szczycie świata

Brazylia, znana jako Canarinhos, to prawdziwy gigant futbolu, który zdobył serca milionów kibiców na całym świecie. Duma Brazylii z pięciu tytułów mistrza świata (1958, 1962, 1970, 1994, 2002) pozostaje niezrównana, a ich obecność na wszystkich mundialach od 1930 roku czyni ich jedyną reprezentacją z takim osiągnięciem. Wystąpili 22 razy na tej największej piłkarskiej scenie, co umacnia ich pozycję w historii tego sportu. Choć od 2002 roku nie zdobyli złota, ich styl gry, określany jako „joga bonita”, pozostaje w pamięci fanów. Drużyna z 1982 roku, uważana za jedną z najlepszych, na zawsze zapisuje się w annałach futbolu jako przykład pięknego sportu.

Wielkie gwiazdy, takie jak Pelé, Ronaldo czy Rivaldo, nie tylko święciły triumfy, ale także podnosiły poziom gry. Pelé, jako jedyny zawodnik, który trzy razy zdobył tytuł mistrza świata, uznawany jest za ikonę futbolu. Ronaldo, królem strzelców mundialu w 2002 roku z osiemnastoma bramkami, zapisał się w historii. Rivaldo, zdobywca Złotej Piłki w 1999 roku, pozostaje jedną z kluczowych postaci brazylijskiego futbolu. Mimo trudnych czasów w ostatnich latach, Brazylia nieprzerwanie inspiruje kolejne pokolenia piłkarzy. Ich niepowtarzalny styl sprawia, że każdy mecz Canarinhos to święto dla fanów na całym świecie.

Niemcy – solidność i efektywność

Niemcy w piłce nożnej symbolizują solidność i efektywność. Historia tej reprezentacji robi wrażenie – potrafili zdobyć cztery tytuły mistrza świata: w 1954, 1974, 1990 i 2014. Droga do sukcesu zawsze opierała się na rzetelnej pracy, a w ciągu ostatnich sześciu dekad zagrali w 19 turniejach Mistrzostw Świata, co czyni ich jednym z najważniejszych graczy w historii mundialu. Niemcy pozostają jedyną drużyną, która zdobyła trofeum zarówno jako zachodnia, jak i zjednoczona reprezentacja. Ich osiągnięcia, w tym trzy wicemistrzostwa świata i trzy tytuły mistrza Europy, potwierdzają stałe miejsce w piłkarskiej elicie.

Wyróżniające się podejście niemieckiej drużyny do treningu i taktyki przynosi im wymierne korzyści. Od lat 2000. systematycznie inwestują w rozwój młodych talentów, co zaowocowało takimi ikonami futbolu jak Philipp Lahm czy Manuel Neuer. Niemcy słyną z niesamowitych statystyk – potrafią doskonale dostosowywać się do różnych stylów gry i taktyk przeciwników. Mimo że dzisiaj stają przed nowymi wyzwaniami, udaje im się zachować równowagę między tradycją a nowoczesnością, co pozwala na dalsze sukcesy na międzynarodowej arenie.

Poniżej znajdują się niektóre z najważniejszych osiągnięć niemieckiej reprezentacji piłkarskiej:

  • Cztery tytuły mistrza świata (1954, 1974, 1990, 2014)
  • Trzy wicemistrzostwa świata
  • Trzy tytuły mistrza Europy
  • 19 udziałów w turniejach Mistrzostw Świata

Włochy – mistrzowie taktyki

Włochy, kraj o bogatej tradycji w piłce nożnej, na Mundialu nie tylko zdobywały trofea, ale również zmieniały podejście do futbolowej taktyki. Od debiutu w 1934 roku, Włosi triumfowali w mistrzostwach świata, a ich styl gry zainspirował wiele drużyn. W 1934 roku, pod wodzą Vittorio Pozzo, zdobyli złoto, powtarzając sukces w 1938. Te turnieje przyniosły nie tylko sportowe emocje, ale również silny kontekst polityczny. Włosi udowodnili, że solidna defensywa jest kluczowa, co przyczyniło się do ich zwycięstwa w 1982 roku. Na turnieju w Hiszpanii Paolo Rossi, niespodziewany bohater, zdobył złoto, strzelając sześć bramek, co uczyniło go jednym z najbardziej pamiętanych strzelców.

Mistrzostwa w 1990 roku w Italii zapisały się w historii jako turniej o niezwykle defensywnym stylu gry, a wiele meczów kończyło się minimalnymi wygranymi lub bezbramkowymi remisami. Mimo to, Włosi potrafią wzbudzać emocje i dodawać nieprzewidywalność do widowiska. Czwarty tytuł zdobyty w 2006 roku w Niemczech świadczy o ich umiejętności gry pod presją, zwłaszcza w meczu finałowym przeciwko Francji, który rozstrzygnął się w rzutach karnych. Włochy, z przełomowymi czterema tytułami mistrza świata, zajmują miejsce w ścisłej czołówce, redefiniując pojęcie piłki nożnej na mundialu.

Ciekawostką jest, że Włosi w 1990 roku, grając na własnym terenie, byli jednym z pierwszych zespołów w historii, które zastosowały tzw. "Catenaccio" – bardzo defensywną strategię, polegającą na głębokiej obronie oraz szybkim kontrataku, co zrewolucjonizowało europejski futbol i wywarło wpływ na wiele drużyn przez następne dekady.

Argentyna – pasja i talent

Argentyna to kraj, gdzie piłka nożna stanowi prawdziwą religię. Historia reprezentacji obfituje w zawirowania i dramaty. Przykładem jest Mistrzostwa Świata w Meksyku w 1986 roku, podczas których Diego Maradona stał się niekwestionowanym bohaterem. Prowadził swoją drużynę do zwycięstwa, zdobywając niezapomniane gole, w tym słynną "rękę Boga" oraz fenomenalną akcję, w której pokonał pięciu angielskich zawodników. Argentyna zdobyła wówczas swój drugi tytuł mistrza świata, a Maradona zyskał status symbolu pasji i talentu. Liczby mówią same za siebie: w 1986 roku drużyna wygrała wszystkie mecze eliminacyjne i finałowe, co napawa dumą Argentyńczyków.

Nie ulega wątpliwości, że Argentyna zyskała trwałe miejsce w historii mundiali, dzięki zwycięstwom w 1978, 1986 i 2022 roku. Jak już tu trafiłeś to odkryj, jak mecz Polska–Ukraina 2016 wpłynął na historię sportu. Po drodze zdobywała serca milionów kibiców na całym świecie, a gwiazdy takie jak Lionel Messi, którego kariera rozwijała się na boiskach europejskich, stały się legendami współczesnego futbolu. Ostatni finał w Katarze, w którym Argentyńczycy zmierzyli się z Francją, przeszedł do historii jako jeden z najbardziej emocjonujących meczów, kończąc się zwycięstwem po rzutach karnych. Argentyna udowodniła, że pasja i talent potrafią przełamać wszelkie ograniczenia, a każdy mecz w tym kraju to święto, w którym piłka nożna odgrywa kluczową rolę w życiu społecznym.

Urugwaj – pionierzy futbolu

Urugwaj zawsze zajmował szczególne miejsce w sercach miłośników futbolu. To właśnie tam, w 1930 roku, odbył się pierwszy w historii Mundial, a reprezentacja Urugwaju zdobyła złoty medal na własnym terenie. W turnieju wzięło udział 13 drużyn. Drużyna "Celeste" pokonała Argentynę 4:2 w emocjonującym finale, zdobywając tytuł mistrza świata. To wydarzenie zjednoczyło naród i zapoczątkowało erę futbolu, w której pasja oraz rywalizacja zaczęły przekraczać granice państwowe, przyciągając tysiące fanów z całego świata.

Futbol w Urugwaju to nie tylko sukcesy na boisku, ale także wspaniała historia, sięgająca ponad 100 lat. W 1924 roku, jeszcze przed pierwszym Mundialem, Urugwaj zdobył złoto na Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu, stając się jednym z pionierów futbolu na międzynarodowej scenie. Nie można zapominać o legendarnych piłkarzach, takich jak José Nasazzi, który wprowadził kraj na szczyt światowego futbolu. Dzięki tym osiągnięciom, mały, ale dumny Urugwaj stał się symbolem piłkarskiej pasji i determinacji.

Reprezentacje futbolu

W historii urugwajskiego futbolu można wyróżnić kilka kluczowych osiągnięć:

  • Pierwsze mistrzostwo świata w 1930 roku.
  • Złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w 1924 roku.
  • Legendarny kapitan José Nasazzi.
  • Wprowadzenie futbolu na międzynarodową scenę.
Urugwaj, choć niewielki, pokazał światu, jak wielka może być miłość do futbolu. Jego sukcesy są dowodem, że nawet małe narody mogą odnosić wielkie triumfy na arenie międzynarodowej.

Francja – nowoczesna potęga

Francja stała się potęgą futbolową, co potwierdzają jej sukcesy na mistrzostwach świata. Wygrana w 1998 roku na francuskich boiskach przyniosła pierwszy złoty medal. W 2018 roku w Rosji Francuzi odnieśli jeszcze większy sukces, zdobywając tytuł mistrza świata. Zespół, prowadzony przez niesamowitego Kyliana Mbappé, zachwycił grą oraz taktyką, która przyciągnęła uwagę całego świata. Statystyki pokazują, że Francja należy do zaledwie pięciu drużyn, które zdobyły mistrzostwo świata więcej niż raz, obok Brazylii, Włoch, Niemiec i Argentyny. Warto także zaznaczyć, że w 1998 roku Zinedine Zidane został gwiazdą turnieju, zdobywając dwie bramki w finale z Brazylią, co na stałe wpisało go w historię piłki nożnej.

Również na przestrzeni ostatnich lat Francja błyszczała na europejskiej scenie, zdobywając tytuł mistrza Europy w 1984 i 2000 roku. W 2022 roku w Katarze, Francja ponownie zajęła drugą lokatę w emocjonującym finale z Argentyną, który zakończył się rzutami karnymi. Zespół, który dotarł do finału w 2022 roku, wykazał się siłą i zdolnością do rywalizacji na najwyższym poziomie. Na mistrzostwach świata Francja zdobyła łącznie 6 medali (2 złote, 2 srebrne, 2 brązowe), co czyni ją jedną z najskuteczniejszych reprezentacji w historii tego turnieju. To przestroga dla przyszłych rywali, ponieważ przyszłość francuskiego futbolu rysuje się w jasnych barwach. A skoro o tym mówimy to przeczytaj, aby odkryć, która drużyna zyskuje przewagę w skandynawskim futbolu.

Hiszpania – złota era

Hiszpania, jeden z najważniejszych graczy w futbolu, przeżyła złotą erę w latach 2008-2012, zdobywając trzy wielkie trofea: mistrzostwo Europy w 2008 roku, mistrzostwo świata w 2010 roku oraz kolejne mistrzostwo Europy w 2012 roku. Styl gry, znany jako tiki-taka, zrewolucjonizował postrzeganie futbolu, koncentrując się na posiadaniu piłki oraz precyzyjnych podaniach. W 2010 roku, podczas mundialu, Hiszpanie zdominowali rywali, pokonując Holandię 1:0 w finale. Kluczowym momentem meczu była bramka Andrésa Iniesty w 116. minucie dogrywki. Ostateczny bilans drużyny wyniósł 8 wygranych, 1 remis i 0 porażek, co spełniło ich marzenie o złotym trofeum i wzbogaciło historię mundialu.

Niesamowity okres hiszpańskiego futbolu to również czas, kiedy drużyna zyskała miano nie tylko zwycięzców, ale także artystów piłki nożnej. W latach 2008-2012 Hiszpania stała się symbolem nowoczesnego futbolu, a tacy gracze jak Xavi, Iniesta i Casillas przekształcili się w legendy. W 2010 roku Hiszpania zdobyła złoty medal mistrzostw świata, umacniając swój status jako jednej z najlepszych drużyn w historii futbolu. Ta złota era nie tylko zmieniła oblicze hiszpańskiego futbolu, ale również zainspirowała pokolenia piłkarzy na całym świecie, udowadniając, że pasja, technika i strategia prowadzą do niezapomnianych sukcesów.

Ciekawostką jest to, że styl tiki-taka, stosowany przez Hiszpanię, został w dużej mierze zainspirowany filozofią futbolową pracy trenerów FC Barcelony, takich jak Johan Cruyff, który wprowadził ideę posiadania piłki i krótkich podań, co w końcu zaowocowało niesamowitym sukcesem reprezentacji Hiszpanii.

Anglia – narodziny futbolu

Anglia, znana jako kolebka futbolu, znacząco wpłynęła na rozwój tej dyscypliny. W 1863 roku powstała Angielska Federacja Piłkarska, która wprowadziła zasady regulujące grę oraz zorganizowała pierwsze rozgrywki. Dwa lata później rozpoczęły się rozgrywki ligowe, co zapoczątkowało erę profesjonalnego futbolu. W 1888 roku, powstanie Football League pozwoliło drużynom rywalizować w oparciu o system ligowy, który przetrwał do dziś. Dodatkowo, Anglia zorganizowała pierwszy oficjalny mecz międzynarodowy w 1872 roku przeciwko Szkocji, co podkreśla jej kluczową rolę w kształtowaniu futbolowych tradycji.

Na brytyjskich boiskach miały miejsce przełomowe momenty w historii futbolu. W 1966 roku reprezentacja Anglii zdobyła tytuł mistrza świata, co stanowiło jedno z najważniejszych wydarzeń. Finał odbył się na Wembley i przyciągnął zarówno lokalnych kibiców, jak i miliony fanów z całego świata. Zwycięstwo nad Niemcami w meczu, który na zawsze zapamiętamy dzięki kontrowersyjnej bramce Geoffa Hursta, umocniło Anglię w piłkarskim panteonie. Sukces ten znacząco wpłynął na popularyzację futbolu, uczyniając Anglię liderem w rozwoju kultury sportowej na całym świecie.

Oto niektóre kluczowe wydarzenia z historii futbolu w Anglii:

  • Powstanie Angielskiej Federacji Piłkarskiej w 1863 roku
  • Rozpoczęcie rozgrywek ligowych w 1865 roku
  • Ustanowienie Football League w 1888 roku
  • Pierwszy oficjalny mecz międzynarodowy przeciwko Szkocji w 1872 roku
  • Zdobycie tytułu mistrza świata w 1966 roku

Holandia – pomarańczowa maszyna

Holandia, znana jako "Pomarańczowa Maszyna", od lat przyciąga kibiców swoim wyjątkowym stylem gry, który na stałe zapisał się w historii futbolu. Jak masz czas i chęci, Poznaj tajniki gry bramkarza i jego rozwój. W latach 70-tych XX wieku zespół zdobył światową sławę, a gracze, z Johanem Cruyffem na czołowej pozycji, wprowadzili pojęcie "total football". Występ na Mistrzostwach Świata 1974 roku pozostaje w pamięci nie tylko ze względu na efektowną grę, lecz także dramatyczny finał, w którym Holandia uległa Niemcom 1:2. Oczekiwania na Mundialu w 1978 roku również były wysokie, ale drużyna przegrała z Argentyną w dogrywce, co przyniosło kolejne rozczarowanie. Mimo tych niepowodzeń, warto zaznaczyć, że Holandia zdobyła Mistrzostwo Europy w 1988 roku pod wodzą legendarnego trenera Rinus Michelsa.

Historia Mundialu

Późniejsze lata przyniosły kolejne sukcesy. Mundial w 2010 roku otworzył przed drużyną możliwość zdobycia tytułu, lecz emocjonująca walka zakończyła się przegraną w finale z Hiszpanią 0:1 po golu Andresa Iniesty. Osiągnięcie czterech finałów Mistrzostw Świata, w tym te z 1974, 1978 i 2010 roku, umocniło Holandię w gronie najważniejszych reprezentacji w historii futbolu. Ich kreatywność, technika oraz nieustanne dążenie do perfekcji sprawiają, że "Pomarańczowa Maszyna" pozostaje integralną częścią tego sportu.

Holandia zawsze była symbolem innowacyjnego podejścia do futbolu, a jej styl gry zainspirował pokolenia zawodników na całym świecie. Wartość tej drużyny wykracza poza zdobyte trofea, ucząc miłości do sportu i pasji do doskonałości.

Kolumbia – tragiczna historia andrésa escobara

Historia Kolumbii na światowej scenie piłkarskiej to nie tylko opowieść o sukcesach, lecz także tragiczna narracja związana z Andrésem Escobarem. W 1994 roku, podczas Mistrzostw Świata w USA, drużyna wzbudzała wielkie nadzieje. W składzie znajdowali się znakomici piłkarze, jak Carlos Valderrama i Escobar, a wielu wierzyło w ich potencjał. Niestety, w meczu grupowym z USA, w debiucie na mundialu, Escobar przypadkowo strzelił samobójczego gola, a Kolumbia przegrała 2:1. Wtedy nikt nie mógł przewidzieć, jak to wydarzenie wpłynie na losy drużyny oraz życia samego piłkarza.

Po powrocie do Kolumbii sytuacja stała się dramatyczna. Kibice wyrażali niezadowolenie, a ciągła presja ciężyła na Escobarze. W efekcie, 2 lipca 1994 roku, zastrzelono go na parkingu w Medellín. Miał zaledwie 27 lat. Jego śmierć wstrząsnęła całym światem futbolu, zostawiając głęboki ślad w sercach kolumbijskich fanów. W tym samym roku z rąk gangów narkotykowych zginęło około 20 tysięcy osób, co jeszcze bardziej potęgowało tragizm sytuacji. Historia Andrésa Escobara staje się nie tylko opowieścią o piłkarzu, ale także przestrogą o brutalności świata sportu oraz cienkiej granicy między chwałą a tragedią.

Źródła:

  1. https://sport1.pl/edukacja/mistrzostwa-swiata-pilka-nozna-historia-format
  2. https://pl.euronews.com/2026/06/05/10-momentow-ktore-zmienily-mistrzostwa-swiata-od-czarnych-koszul-do-ciosu-zidanea-glowa
  3. https://rfbl.pl/zlota-jedenastka-reprezentacja-brazylii/
  4. https://www.taniaksiazka.pl/podciete-skrzydla-kanarka-blaski-i-cienie-brazylijskiego-futbolu-bartlomiej-rabij-p-1252695.html
  5. https://sportowefakty.wp.pl/pilka-nozna/1117336/wielka-gwiazda-futbolu-rivaldo-to-niedoceniana-legenda
  6. https://kronika-futbolu.pl/historia/mistrzostwa-swiata-w-pilce-nozne-historia-zdobywcy-wyniki/
  7. https://apdeyna.pl/baza-wiedzy/zdobywcy-pucharu-swiata-w-pilce-noznej-historia-i-rekordy/
  8. https://przegladsportowy.onet.pl/pilka-nozna/ms-1986-klatwa-piechniczka-i-legenda-maradony/bfgvl1k
  9. https://www.taniaksiazka.pl/mundial-historia-1930-2022-wyd-specjalne-p-2321693.html
  10. https://apdeyna.pl/baza-wiedzy/historia-ms-w-pilce-noznej-najwazniejsze-fakty-i-ciekawostki/
Tagi:
  • Historia Mundialu
  • Reprezentacje futbolu
  • Mistrzowie świata
  • Ikony futbolu
  • Futbolowe historie
Ładowanie ocen...

Komentarze

Ładowanie komentarzy...

W podobnym tonie

Puchar narodów w piłce nożnej – kiedy są mecze i najbliższe terminy?

Puchar narodów w piłce nożnej – kiedy są mecze i najbliższe terminy?

Terminarz meczów Pucharu Narodów w piłce nożnej to kluczowy element dużego turnieju, który odbędzie się w 2026 roku. Kibice b...

Euro Polska–Ukraina 2016: dlaczego ten mecz przeszedł do historii?

Euro Polska–Ukraina 2016: dlaczego ten mecz przeszedł do historii?

W 2016 roku reprezentacja Polski zaskoczyła kibiców swoją grą na Euro. Po emocjonujących meczach w grupie zdobyła cztery punk...

Polska - Litwa: kluczowe czynniki, które mogą rozstrzygnąć mecz

Polska - Litwa: kluczowe czynniki, które mogą rozstrzygnąć mecz

Reprezentacja Polski w ostatnich latach przeszła wyraźną metamorfozę pod względem formacji i stylu gry. W meczu z Litwą, któr...